PROJEKT MIEJSKI

Od lutego 2011 r., po przeformułowaniu kształtu, Projekt Miejski funkcjonuje w postaci strony internetowej, której głównym celem jest wspieranie krakowskich organizacji pozarządowych zajmujących się problematyką przestrzeni publicznej. Kontakt z nami możliwy jest pod adresem: portalprojektmiejski@gmail.com, obsługą techniczną portalu zajmuje się Małopolski Instytut Kultury. Za koordynację spotkań odbywających się pod patronatem Projektu odpowiedzialna jest Stefania Hrycyk (kontakt: strefa86@gmail.com). Stałą współpracowniczką portalu jest Marta Skowrońska.

Stefania Hrycyk, absolwentka kulturoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim; na co dzień związana z Fundacją Wschód Sztuki, gdzie realizuje projekt dotyczący krakowskiego street artu “Krk: Loca(r)tor”.

Marta Skowrońska, emocjonalnie rozdarta pomiędzy drogimi jej sercu trzema miastami: rodzinnym – Łodzią, lat studenckich – Krakowem i obecnym miejscem zamieszkania – Warszawą; ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim; koordynatorka Projektu Miejskiego w roku akademickim 2009/2010; wraz z Katarzyną Zagól pomysłodawczyni i kurator konkursu dla młodych artystów i architektów Fresh Zone w ramach krakowskiego festiwalu Art Boom; obecnie współpracowniczka Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Podsumowanie dotychczasowej działalności

Projekt Miejski jako nieformalna inicjatywa czterech krakowskich organizacji: Fundacji Wschód Sztuki, Małopolskiego Instytutu Kultury, Fundacji Splot i Klubu Krytyki Politycznej powstał latem 2009 roku. Podsumowując krótko dotychczasową działalność: wspólnie zredagowane założenia (teoria, debata i interwencja – bliższe informacje znajdują się poniżej) wyznaczyły obszar zadań projektu. Od października 2009 zorganizowaliśmy kilkanaście spotkań z udziałem gości z całej Polski. Zróżnicowane pod względem tematycznym, cieszyły się od początku bardzo dużym zainteresowaniem. Gościliśmy m.in. architektów, artystów, socjologów, filozofów i kuratorów, którzy prezentując wyniki swoich badań, dzielili się swoimi doświadczeniami na temat pracy z miastem i jego mieszkańcami.

Powstał także blog opatrzony logo grupy Twożywo, na którym informowaliśmy o kolejnych spotkaniach i inicjatywach, a także przedstawialiśmy przykłady dobrych praktyk z innych krajów.

Jako Projekt Miejski złożyliśmy do Urzędu Miasta Krakowa wniosek o zagospodarowanie placu za WBP przy ulicy Karmelickiej. Chcieliśmy stworzyć sezonowy „Hyde Park Karmelicka”, przestrzeń w centrum miasta dla organizacji pozarządowych i instytucji kulturalnych, gdzie odbywałyby się różnorakie wydarzenia artystyczne, spotkania i debaty. Pragnęliśmy odzyskać ten fragment miasta dla jego mieszkańców i wspólnie animować życie tego miejsca. Niestety Miasto odrzuciło naszą propozycję.

Projekt Miejski zyskał sobie liczne grono sympatyków, o czym świadczą nie tylko licznie przybywający na jego spotkania goście, ale również ponad 1500 członków grupy Projekt Miejski na portalu społecznościowym Facebook. Niezwykły potencjał tej inicjatywy, platformę jaką stanowi blog PM i naszą wiarę w słuszność rozwijania współpracy obywatelskiej w Krakowie pragniemy dzielić i pielęgnować z innymi organizacjami. Strona Projekt Miejski w niedługim czasie stanie się platformą wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy szerokim gronem krakowskichorganizacji i aktywistów zajmujących się przestrzenią publiczną. Mam nadzieję, że nowy etap w historii Projektu Miejskiego pozwoli poszerzyć zakres jego działalności i zrealizować pozostałe idee założycielskie :).

Marta Skowrońska,

koordynatorka Projektu Miejskiego od października 2009 do lipca 2010.

Projekt Miejski

Wyobraźmy sobie, że miasto to wieloelementowa układanka – olbrzymia struktura obejmująca place, dzielnice, ciągi komunikacyjne i centra handlowe; miejsca legendarne i naznaczone traumą, popularne i zapomniane. Wszystko to składa się na obszar coraz trudniejszy do ogarnięcia, dynamicznie rozwijający się organizm, w którym wspólnie egzystują setki tysięcy osób.

W miarę obcowania z miastem przestajemy zwracać uwagę na terytoria opuszczone, zaniedbane czy niedopasowane. Chadzając wytyczonymi ścieżkami zapominamy o wielu częściach układanki. Stopniowo oswajając się z otoczeniem, przestajemy zauważać to, co przy bliższym spotkaniu mogłoby okazać się ciekawe. Miasto staje się dla nas przyjmowaną bezrefleksyjnie, przejrzystą pozbawioną pęknięć strukturą.

Miasto to również przestrzeń publiczna, w której na różne sposoby ujawniają się potrzeby mieszkańców. Każda, choćby mniejszościowa grupa, ma prawo do dyskusji na miejskiej agorze. Ta gwarancja demokracji w przestrzeni publicznej –obecność płaszczyzny, na której każdy może się wypowiedzieć – jest warunkiem demokracji w ogóle.

Projekt miejski jest zakrojonym na szeroką skalę działaniem o charakterze społeczno-artystycznym. Składa się ono z trzech elementów:

• teoria – edukacja i dyskusja: wykłady, warsztaty, wystawy i publikacje na temat kształtowania przestrzeni publicznej (prezentacja różnych modeli jej kształtowania, ocena realizacji powstałych w polskich miastach);
• interwencja – wprowadzanie sztuki do miejsc wykluczonych, otwieranie nowych pól dla działalności artystycznej, odzyskiwanie przestrzeni postindustrialnych;
• debata – uczestnictwo w konsultacjach wokół planów zagospodarowania przestrzennego, działania na rzecz zwiększenia wpływu społeczności lokalnych na decyzje podejmowane przez urzędy, umożliwienie każdej zainteresowanej stronie zabrania głosu, zapobieganie powstawaniu „czarnych punktów” (miejsc, które zostały ukształtowane bez dialogu społecznego).

Projekt ma za zadanie uwrażliwić mieszkańców polskich miast na problematykę przestrzeni publicznej jako pola dla wypowiedzi artystycznej. Chcemy odkryć na co dzień niedostępne i zapomniane elementy struktury miejskiej, wprowadzając je na nowo do obiegu dzięki społeczno-artystycznej aktywności.

Celem naszego projektu jest nie tylko ożywienie dyskusji o zagospodarowaniu przestrzennym, ale także skoordynowanie działań różnych podmiotów (stowarzyszeń, fundacji, urzędów) – zwłaszcza w takich miastach jak Kraków, uważany za niezwykły pod względem urbanistyczno-architektonicznym.

Chcemy, aby ta dyskusja stopniowo obejmowała coraz szersze kręgi społeczeństwa. By przerodziła się w bogaty program edukacyjny dla mieszkańców, a poprzez akcje artystyczne ożywiające terytorium miast obfitowała w długofalowe skutki.
Korzystając z teorii tłumaczymy, czym jest miasto.
Ożywiamy strukturę miasta ingerując w terytoria zaniedbane.
Tworzymy płaszczyznę do publicznej debaty, której skutkiem będzie faktyczna ingerencja w plany zagospodarowania przestrzeni publicznej.

Fundacja Wschód Sztuki
Krytyka Polityczna
Małopolski Instytut Kultury
Fundacja Splot