Zamknij oczy. Leżysz na trawie w Brighton, ptaki śpiewają, dzieci się bawią, a niedaleko ktoś gra na djembe.
Albo nie: próbujesz wepchnąć się do zatłoczonego duńskiego kościółka, gdzie grupa ludzi odgrywa muzykę Wikingów.
Albo: wiosłujesz między fińskimi wysepkami, a dulki skrzypią o naoliwienie.
Tudzież: idziesz australijską pustynią ciemną nocą i ze skupienia wyrywa cię chrząknięcie wielbłąda.
Szukasz ukojenia po przestrachu? Mogą być malijskie żaby?
A jeśli chcesz tylko poczuć przedsmak podróży, zawsze możesz posłuchać przesiadkowego gwaru na dworcu w Poznaniu [strona tamtejszej antropolożki, która działa na freesound i nie tylko].

Widzisz? A nawet jeśli nie – czy rzeczywiście potrzebujesz patrzeć?
Podróż bez ruszania się sprzed komputera. Bez zdjęć. Ale wszystko słychać i wszystko można sobie wyobrazić. Zwiedzić słuchem pół świata.
Hasło do sezamu? http://www.freesound.org/geotagsView.php#
Uwaga: wciąga!

Ps. Można wyszukiwać geograficznie – choć geotagowana jest tylko część nagrań. Można próbować hasłami, poruszanie się po serwisie ułatwiają kategorie, do których zalicza się wgrywane dźwięki.
Pps. Można wrzucać swoje nagrania, wystarczy się zalogować.

Plac przed Pomnikiem Odkrywców, Lizbona.
[zdjęcie: Zuzanna Skoczek]

Konspiracja. Nikt nic nie wie, nikt nic nie mówi, Escif i Blastus

bez tytułu, Escif

Szukając odpowiedzi, Escif, Hello Monster i On_Ly

Grupa XLF powstała osiem lat temu we Włoszech. Jej członkowie: Ceh, Deih, Escif, End, On_Ly i Sr. Marmota nazywają street art swoją pasją, tworząc murale pragną „zmienić miasto w atelier” i ożywić jego wizerunek, walcząc z szarością murów. Jak twierdzą, są przede wszystkim grupą przyjaciół, razem spędzają czas, dużo podróżują, dzięki czemu murale ich autorstwa można spotkać poza granicami Hiszpanii, między innymi w Londynie. Escif jest najbardziej rozpoznawalnym z artystów zrzeszonych w XLF. Mimo iż jest znany w całej Europie
i niejednokrotnie organizowano jego wystawy indywidualne (między innymi w Londynie
i Barcelonie), pozostaje skromną osobą, która najbardziej ceni swoich przyjaciół i tworzoną we wspólpracy z nimi sztukę uliczną, bo jak podkreśla sztuka w przestrzeni miejskiej jest dla niego prawdziwsza i znaczy więcej niż ta przeznaczona do eksponowania w przestrzeni galeryjnej czy muzealnej, ponieważ najlepiej wchodzi w interakcje z widzami, jest darmowa i dostępna dla wszystkich. Choć muralom jego autorstwa nie można odmówić walorów artystycznych, twierdzi, że największą uwagę poświęca wymowie prac, ponieważ chce, by jego dzieła “budziły umysły przechodniów”, jednoczesnie chce, by każdy interpretował je po swojemu. Zapytany o ulubione dzieła, odpowiada, że gdyby był bardzo bogaty, kupiłby któreś z ostatnich płócien Picassa, ale
prawdziwą inspiracją są dla niego dzieła przyjaciół, z którymi tworzy.

Jesli jesteście ciekawi prac pozostałych członków grupy, zapraszam Was na stronę: www.xlface.com.

Najnowszy numer kwartalnika 2+3D zawiera  specjalny 65-stronicowy dodatek poświęcony projektowaniu strefy publicznej. Najbardziej spodobał mi się artykuł Katarzyny Jeżowskiej o niewykorzystanym potencjale polskiego dizajnu w tym zakresie (w szczególności polecam ‘fanom’ ławek na placu Szczepańskim w Krakowie…). Gabriela Świtek ciekawie pisze o projektach publicznych Jarosława Kozakiewicza. Pięknie zedytowany numer zawiera ponadto sporo opisów konkretnych projektów publicznych realizowanych w Czechach, na Słowacji i Węgrzech.

Link do spisu treści:

http://www.2plus3d.pl/kwartalnik/36

- Joanna Rajkowska:

http://www.przekroj.pl/ludzie_rozmowy_artykul,7149.html

“Jeśli chcę przygotować dobry projekt publiczny, który będzie współbrzmiał z miejscem, muszę mieć czas nie tylko na to, by je poznać, ale nawet by się nim znużyć. Codzienne zakupy, poszukiwanie bibliotek i archiwów, spotkania z ludźmi, rozmowy, a potem powrót do miejsc już znanych, zobaczenie ich na nowo. Po momencie olśnienia przychodzi pora rozpoznawania własnych oczekiwań, przekraczania ich. To długi proces, chemia, która powstaje między miejscem a mną.

(…)

Wszędzie, gdzie działam, próbuję rozpoznać miejsca pozbawione tożsamości, nieaktywne, taką ziemię niczyją. Obszar, który ludzie omijają szerokim łukiem, o którym się nie myśli, bo nie ma się narzędzi, bo prościej zapomnieć o jego istnieniu. Czasem znajduję go w sobie, czasem na zewnątrz.

(…)

Lubi pani pracować z pamięcią, z przeszłością. Dlaczego?

– Nie kalkuluję, tak się po prostu dzieje, że za każdym razem zakotwiczam się w jakiejś traumie, w bólu, w fakcie z przeszłości. Zależy mi jednak na tym, żeby zbudować trampolinę, narrację, która pozwoli ludziom wprawdzie dotknąć przeszłości, ale jednocześnie przerzuci ich stamtąd ku nowemu i nierozpoznanemu.”

- Krzysztof Wodiczko:

http://przekroj.pl/ludzie_rozmowy_artykul,7256.html?print=1

“Ludzie, którzy przeżyli wojenną traumę, są współczesnymi mędrcami. Znają świat jak mało kto, potrafią spojrzeć na niego od strony psychologii, polityki, a nawet filozofii. To ludzie, którzy mogą nam, jako społeczeństwu, powiedzieć coś o nas samych, a my powinniśmy nastawić uszu.

(…)

Wciąż mam poczucie niedosytu. Wiem, co zrobić, by ludzie się otworzyli, zaczęli mówić i pomagać sobie samym. Ale co zrobić, by namówić ludzi do słuchania? Tu wciąż jest wiele do zrobienia. Jakoś męczy mnie też, że zawsze jest za mało czasu, pieniędzy, cała akcja kończy się z góry zaplanowanym pokazem. Za dużo jest terminów, nie ma swobody, oddechu. Mam też wrażenie, że świat jest za skomplikowany, by móc go ogarnąć w pojedynkę, marzy mi się współpraca z psychologami, antropologami, gdzie sztuka byłaby częścią większej całości.”

15 sierpnia na Polu Mokotowskim w Warszawie rusza niezwykły plener rzeźbiarski, który gościć będzie w stolicy przez cały miesiąc. Do udziału w wydarzeniu zaproszono siedmiu artystów, którzy przez 10 godzin dziennie tworzyć będą wcześniej zaprojektowane przez siebie rzeźby -  nie w pracowni, a w parku pełnym ludzi. Przechodnie w tym czasie będą mieli niecodzienną możliwość podglądnięcia aktu twórczego artystów oraz zaobserwowania procesu powstawania rzeźby, którą po ukończeniu będą mogli podziwiać już jako stały element Pola Mokotowskiego. To właśnie za cel obrali sobie organizatorzy – zbliżenie ludzi do sztuki i artysty, z którym będzie można nawiązać bezpośredni kontakt. Tym co połączy jednego i drugiego będzie powstające dzieło sztuki. W końcu nie każdemu obserwując pracę artysty udaje się zrozumieć jego intencje na pierwszy rzut oka, dlatego organizowany w Warszawie plener i bezpośrednia konfrontacja mieszkańców miasta z rzeźbiarzami tworzącymi dzieła do ich parku, może stać się bardzo dobrą lekcją sztuki. Idea wydaje się interesująca, mamy nadzieję, że nie będzie to ostatnie takiego rodzaju wydarzenie w Polsce. Trzymamy kciuki by inicjatywa się powiodła i przyniosła spodziewane efekty.

Jednocześnie zachęcam do odwiedzania plenerowego bloga i śledzenia postępów prac.

Można tam poćwiczyć zakochiwanie się w mieście i poczuć genius loci Wenecji, dla otrzeźwienia przeszurać się szorstkim jak PRL „szlakiem hańby” – trasą w większości nieistniejących już i zapomnianych, kiedyś ochoczo eksploatowanych przez studentów krakowskich spelunek.

Szczególna uwaga należy się tekstowi Michała Dąbrowskiego w wielu ujęciach analizującemu zjawisko reklamy zewnętrznej. Autor pisze o jej historii, polskiej polityce i światowych działaniach mających obezwładnić drapieżczy, półlegalny proceder który, jak zauważa Dąbrowski, zaczyna coraz bardziej przypominać marketingową wersję graffiti. Czy bilbordy mogą uzależniać? Jak radziły sobie w komunizmie ? Jak radzą sobie z nimi dziś organizacje samorządowe? Rzetelna dziennikarska robota.

Przy okazji wizyty warto pobuszować po kulisach, magazynach i archiwach Sceny, gdzie można znaleźć zejście do moskiewskiego metra, by dojechać nim do Berlina. Wybór krótszej trasy do Nowej Huty pozwala poobserwować jak gramoli się ona z kokonu peryferyjnego półświatka-półświadka. Stamtąd blisko już do tekstu o tym, jak na (d)ewolucję stosunków sąsiedzkich wpłynęła idea bloku. Albo podobny problem w bardziej ogólnej skali czyli o samorządności. Nie podpowiadam linków, poszukajcie sami, a po drodze życzę wielu zaciekawień. Warta poznania, dobra krakowska strona świadomego obywatelstwa. Spokojnie, rozumnie i bez efekciarskiej pstrokacizny.

http://www.flickr.com/photos/projektmiejski/

To co „Wokół” do nas mówi. Zostają wiadomości, które giną nieodebrane, stłamszone skalą czy zwykłą nieuwagą. Wizerunek miejsca jest efektem subiektywnego odbioru rzeczywistości, której obiektywnym wyrazem jest tożsamość miejsca.

Projekt jest próbą podzielenia się moją obserwacją/spojrzeniem. Chciałabytm nawiązać dialog z zastaną przestrzenią, odnaleźć znaki, konteksty, zestawienia a nawet kicz i prymitywizm. Działam w opozycji do tego co powszechnie znane, kieruje się radością odkrywania, eksplorowania a następnie dzielenia się. Obserwacja miejsca, pozwala mi je oswoić co w efekcie zmienia stosunek / relację, przybliża.

„SMS” stanowi skrzynkę odbiorczą- dokumentację wiadomości z przestrzeni Krakowa.

Odp.

Od: Michalina Rolnik

Data: 01.07.2010

Godzina: 22:50

Typ: SMS

http://www.ekfineart.com/html/artistresults.asp?artist=82&testing=true

http://www.parisbeijingphotogallery.com/main/hide_in_the_city.asp

http://www.vanguardgallery.com/en/Artist/detail.aspx?id=12

http://www.boxartgallery.com/mostre/liubolin2010/?lang=it

http://www.ifa-gallery.com/artists/liubolin/

a także:

http://v1kram.posterous.com/liu-bolinthe-invisible-man

http://www.designboom.com/weblog/cat/10/view/3738/camoflague-by-liu-bolin.html

http://www.toxel.com/inspiration/2009/10/04/camouflage-art-by-liu-bolin/

Inne artykuły na temat Liu Bolina:

http://www.boxartgallery.com/mostre/liubolin2010/?lang=it

http://artpulsemagazine.com/liu-bolin-vigilance-survival-instinct-and-simulation/

http://www.vanguardgallery.com/en/Artist/pinglun.aspx?id=34

http://www.vanguardgallery.com/en/Artist/pinglun.aspx?id=12

Opracowanie i cytaty za w/w. stronami www oraz:
*Danuta Kułakowska, Dostojewski. Antynomie humanizmu według Braci Karamazowów, Wrocław 1987, s. 12.

1.

Zboczeniec? Diabeł? Perwersja? Seks na ulicy? – Czy „LikeKonik” Kobasa Laksy demoralizuje Kraków? Z pewnością budzi skrajne reakcje – jednych obrzydza i oburza, innych zachwyca. Czy nowa odsłona symbolu Krakowa zaskarbi sobie sympatię mieszkańców miasta i turystów?

„Pax Dominum, Pax Dominum!”- zaczął się modlić starszy pan na widok „LikeKonika”. „Hardcore!”, „Sado-maso!” – wołali z uśmiechem młodzi. Trochę więcej kłopotu miały rodziny z małymi dziećmi – bo jak wytłumaczyć maluchowi, dlaczego tradycyjny lajkonik jest czarny i ma dziwne „przyrządy”? – „Takiego konika widziałem na filmach, ale te filmy nie były ładne.” – próbował sprostać zadaniu młody tata. – „Zobacz kochanie – lajkonik – tylko taki trochę inny….”- skomentowała jedna z mam, zauważywszy po chwili gadżety „LikeKonika”. Ale same dzieci spoglądały z lekkim przerażeniem, zwłaszcza kiedy „czarny rycerz” pouczał ich o potrzebie edukacji. Jest jednak jedno pilnie strzeżone miejsce, do którego „LikeKonik” nie ma wstępu – Wawel. Czyżby nie lubiano tam sztuki współczesnej? Tak przynajmniej zdają się uważać panowie z ochrony…

Aleksandra Powierska

2.

Piotr Śmigłowicz w opublikowanym niegdyś w piśmie Raster „Układzie scalonym sztuki polskiej” tak opisał Krakowian:

„Mają też [mieszkańcy Krakowa] niewartą pozazdroszczenia skłonność do masochizmu: codziennie od czasów średniowiecznych rozpamiętują swoją klęskę – złupienie, spalenie i wymordowanie mieszkańców przez Tatarów. Właśnie na pamiątkę tego wydawałoby się wstydliwego wydarzenia Rado Mariackie przez 24 h na dobę nadaje hejnał mariacki. I dlatego też Krakowiacy czują się pokrzywdzeni.” (Raster. Macie swoich krytyków, Antologia tekstów, wyd. Stow. 40000 Malarzy, red. J. Banasiak, Warszawa 2009, s. 91)

Kobas Laksa nawiązuje do tego wątku w swej pracy stworzonej dla festiwalu ArtBoom: po Krakowie przechadza się nietypowy lajkonik w stroju z czarnej skóry i lateksu. Obwieszony łańcuchami i uderzający biczem doskonale ujawnia krakowskie (i polskie…) umiłowanie porażki, skrywaną pod powierzchnią niezreflektowanej tradycji kulturę klęski i ofiary. Groźny czarny konik zadaje ból, nie czyni go to jednak obiektem nielubienia, lecz wręcz przeciwnie –jest like-konikiem właśnie – konikiem do lubienia, konikiem, którego się boimy, ale i pożądamy zarazem. Odwagi zatem Krakowianie! Odrzućcie wstyd i dajcie się uderzyć lajkonikowi – tym razem jawnie, bez otoczki tradycji, ale nadal z wielką rozkoszą!

Aneta Rostkowska

Powstają kolejne prace związane z trwającym obecnie ArtBoom Tauron Festival!

Wczoraj ruszyła budowa LEM Monument – architektonicznej rzeźby projektu grupy Raumlaborberlin. Już wkrótce, na Plantach, przy Wawelu będzie można zobaczyć gotową instalację.

Działania mające na celu realizację projektu rozpoczął dzisiaj Robert Kuśmirowski. Efektem końcowym ma być kamienica przy ulicy Szerokiej przekształcona w makietę projektu rozbiórki samej siebie.
Zamontowana została także kolejna szklana witryna Sergey’a Shabohina wypełniona różnymi obiektami związanymi z historią miejsca jej ekspozycji, a więc Małego Rynku.

Część instalacji przygotowanych na festiwal jest gotowa. Usytuowane w tkance miejskiej zdążyły się już zadomowić w przestrzeni Krakowa. Aby zobaczyć niektóre z nich należy się jednak pospieszyć.
Wycieraczki związane z projektem Agnieszki Popek – Banach i Kamila Banacha „Home sweet home” znikają bowiem w zawrotnym tempie.

Podobnie dzieje się ze znakami akcji Non-Kraków według pomysłu Rozalii Kostki.
Dlatego, aby w pełni uczestniczyć w festiwalowych akcjach artystycznych, należy śledzić je na bieżąco!

Zachęcam do lektury magazynu Punkt wydawanego przez galerię Arsenał w Poznaniu. Pismo jest bezpłatne i dostępne w internecie. W tym numerze odnaleźć można sporo tekstów i zdjęć bliskich tematom, którymi zajmuje się Projekt Miejski: ‘architektoniczne’ kolaże Jakuba Czyszczonia, fotoreportaż Michała Zawady o krakowskich pomnikach, Marcin Czerkasow pisze o przemocy i przestrzeni, Anna Hoffman o podwórkach, Jakub Bąk o ‘użyteczności’ miejskich nieużytków oraz o pracy Macieja Kuraka stworzonej w ramach projektu “Znikanie”, ja z kolei zastanawiam się nad taką formą pomnika, która byłaby w stanie sprostać wymogom współczesności.

Ponadto polecam:
1. Recenzję katalogu poznańskiego festiwalu Urban Legend napisaną przez Martę Kudelską:
http://www.e-splot.pl/?pid=articles&id=590

2. Opublikowany w najnowszym numerze Kultury Współczesnej (4/2009) tekst Miwon Kwon pt. “Sztuka publiczna w przestrzeni: integracja czy interwencja?”
Poniżej streszczenie:

“Artykuł jest rozdziałem książki Miwon Kwon One Place after Another, stanowiącej krytyczne przedstawienie historii i praktyki site-specific art. Nurt ten pojawił się w latach 60-tych w odpowiedzi na postępujące utowarowienie sztuki i dominujący ideał autonomii i uniwersalności sztuki, łącząc się z wieloma innymi nurtami i formami sztuki współczesnej: land art, process art, performance art, conceptual art, installation art, institutional critique, community-based art, i public art. Twórcy site-specific art kładli szczególny nacisk na nierozdzielność dzieła sztuki i jego kontekstu, co najdobitniej wyraził Richard Serra: “to remove the work is to destroy the work”. W rozdziale Sitings of Public Art autorka proponuje rozważenie istniejących modeli site specificity, które przedstawia na przykładzie interwencyjnego modelu Serry opartego na rzeźbie oraz asymilacyjnego modelu Ahearna opartego na interakcji ze społecznością.
(przeł. Dominika Cieśla-Szymańska)”
Żródło: http://www.kulturawspolczesna.pl/archiwum.php#a929

Podobnie jak odbywającą się 19 czerwca w Muzeum Narodowym ArtBoomową konferencję, która w tym roku bierze na warsztat miasto. Zaproszeni goście spróbują ustalić jakie parametry składają się na jego tożsamość i pokazać jak miejski wizerunek współtworzą działania artystów w przestrzeni publicznej. Uprzedzą też co pod wpływem takich poczynań może stać się z nami – mieszkańcami.

Warto więc wpaść i osobiście sprawdzić o co tyle hałasu!

Serdecznie zapraszamy w tym tygodniu na dwa spotkania:

1. Kolejne spotkanie z cyklu Myślimy przestrzeń: 10 czerwca, czwartek, godz. 18, Massolit Books & Cafe, ul. Felicjanek 4, Kraków

Jak rozumieć zamieszkiwanie i wędrówkę? Czym wędrówka różni się od podróży? Czym wędrówka różni się od tułaczki i włóczęgi? Czym jest bezdomność?

Proponujemy przeczytanie następujących tekstów: Maurice Blanchot: Niezniszczalne. Być Żydem. przekł. Wanda Bańkowska w: “Literatura na świecie” nr. 10/1996 (303) ; Martin Heidegger: Budować, mieszkać, myśleć w: Budować, mieszkać, myśleć, Czytelnik, Warszawa 1977, ss. 316-335; Łucja Duraj: Dom w dolinie. Krótka historia w: “Autoportret” nr 21 (4-2007). Literatura uzupełniająca: R. Braidotti: Nomadic Subjects (Columbia University Press 1994), r.8 „Sexual Difference as a Nomadic Political Project”, ss. 146-172.

Link do zeskanowanych tekstów: http://dl.dropbox.com/u/4195436/myslimy%20przestrzen2.zip

SPOTKANIE WSPÓŁORGANIZOWANE PRZEZ FUNDACJĘ SPLOT W RAMACH PROJEKTU MIEJSKIEGO

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką przestrzeni, w szczególności studentów i studentki, doktorantów i doktorantki, działaczów i działaczki organizacji społecznych i kulturalnych, architektów i architektki oraz urbanistów i urbanistki.

Prowadzenie: Majka Sokal (ur. 1981)- socjolożka, politolożka, współorganizatorka Festiwalu Kultura dla Tolerancji oraz innych licznych projektów i spotkań kulturalno-społecznych, związana z Massolit Books.

Strona spotkania na facebooku: http://www.facebook.com/home.php?sk=lf#!/event.php?eid=129205070431794&ref=ts.

2. Panel poświęcony akcjom artystycznym w przestrzeni publicznej, w ramach festiwalu ArtBoom: 11 czerwca, piątek, godz. 17, pawilon Wyspiańskiego, plac Wszystkich Świętych 2, Kraków

Udział w panelu wezmą: Fantastic Norway, Sintetico, Anna Komorowska.

Zaproszeni gości przedstawią różnego typu projekty tymczasowe w przestrzeni publicznej. Po prezentacjach zapraszamy do dyskusji.

Prowadzenie: Aneta Rostkowska (ur. 1979), doktorantka UJ, zajmuje się teorią sztuki i sztuką współczesną, autorka bloga Parergon (www.parergonn.blogspot.com), współtwórczyni bloga Projektu Miejskiego (www.projektmiejski.pl).

http://www.artboomfestival.pl/pl/83/4/15/Fantastic-Norway-Sintetico-Komorowska-Anna

Jak długo jeszcze ohydny kufel Kompanii Kuflowej będzie przechadzał się po Krakowie? Zasadniczo nie mam nic przeciwko tego typu reklamie, niech jednak przybiera bardziej estetyczną formę. Kufel Kompanii jest po prostu brzydki. Namawiam do bojkotu kufla! Maile o treści np. „Kuflowi dziękujemy” :-D możecie przesyłać na adres mailowy Kompanii: kompania-kuflowa@podwawelem.eu.

The knot, czyli węzeł, po polsku znany jako knot to mobilna jednostka, która knoci w przestrzeni.

To białe, laboratoryjne centrum, z którego podczas postoju wylatują duże niebieskie piłki, później przykryte białą płachtą. Tak powstaje wielki materac do skakania, a wokół niego wyrastają dmuchane kolorowe „knoty”, znaki rozpoznawcze projektu w trzech miastach: Berlinie, Warszawie i Bukareszcie. Właśnie kończy się pierwsza, berlińska część eksperymentu.

fot. Joanna Erbel

Kuratorami projektu są Marcus Bader (Raumlabor, Berlin), Oliver Baurhenn (DISK/CTM, Berlin), Kuba Szreder (niezależny kurator, Warszawa), Raluca Voinea (E-cart.ro, Bukareszt).

fot. Joanna Erbel

Knot (ang. węzeł) splata ludzi sztuki i wszystkich zainteresowanych tworzeniem i sprawdzaniem nawyków aktywnej partycypacji społecznej. To miejsce tworzenia projektów artystycznych, ale przede wszystkim dyskusji i wymiany doświadczeń między przedstawicielami trzech państw o zróżnicowanym poziomie rozwoju i zaangażowania społecznego jego mieszkańców.

Jak się okazało podczas knotowych dyskusji w Berlinie, silnym impulsem do budowania tożsamości lokalnej i tożsamości w ogóle było doświadczenie końca komunizmu. Powracającym w dyskusji pytaniem było, czy życie po komunizmie jest możliwe, a jeśli tak, jakie przyjmuje strategie w różniących się wzajemnie społecznościach.

fot. Joanna Erbel

Knot to punkt spotkania odmiennych strategii kreowania i odbioru rzeczywistości, tworzenie interakcji, reakcji i inicjacji zachowań społecznych i artystycznych w różnych przestrzeniach i im właściwych praktykach użytkowania. Można spróbować zdefiniować to zjawisko jako wspólnotę w praktyce, nadchodzącą wspólnotę.

Knot pojawia się czasowo w różnych przestrzeniach. W Berlinie pojawił się przy Kulturforum, kojarzonym jako martwe miejsce na mapie miasta, później na Mariannenplatz i finalnie na Tempelhof.
To taka mobilna jednostka wprowadzające kilkunastodniowe zamieszania i ferment twórczy w jakimś miejscu. Ferment dla otoczenia, nawyków jego rutynowych uczestników – mieszkańców tego miejsca i dla samych uczestników projektu.
Przestrzeń wpływa na zachowanie i odwrotnie. Co było pierwsze jest nieistotne, istotna jest wymiana i jej działanie, generowanie zdarzeń i reakcja na nie.

fot. Joanna Erbel

To inaczej eksperyment tworzony w czasie jego dziania się. Działania są projektowane, ale ich kształt zależy od uczestników i formy ich uczestnictwa.

Zachęcam do śledzenia knotowych aktywności na blogu (www.knotland.org) i facebooku. Oraz bezpośredniego udziału w Warszawie od 17 czerwca. Zwłaszcza do kuchni i kolektywnego obierania marchewki.

Spotkanie o placach zabaw okazało się niezwykle udane. Szkoda tylko, że z powodu powodzi dotarło nań nie tyle osób, co zwykle na spotkania Projektu Miejskiego. Emilia Osińska oraz Anna Komorowska zaprezentowały pomysłowe place zabaw przy okazji poruszając problemy związane z budową tego typu miejsc. Co najbardziej utkwiło mi w pamięci z naszych rozważań?

Przede wszystkim to, że ciekawy plac zabaw wcale nie wymaga dużych inwestycji finansowych. Istnieją wszak place składające się wyłącznie z zadbanych porośniętych trawą pagórków, tworzące coś na kształt przyjaznej łąki. Co ciekawe, proste w formie i tanie mogą być też zabawki na placu, np. prosty wyłom w murze, przeradzający się w zależności od dziecięcej fantazji w ladę do zabawy w sklep, czy wyścigówkę (gdy usiądzie się w środku).

Bardzo ciekawym wątkiem spotkania była kwestia wykorzystywania placów zabaw przez osoby inne niż dzieci, np. zdarza się, że zabawki są używane (i przy okazji niszczone) przez młodych ludzi pragnących wykazać się sprawnością fizyczną. Skutecznym rozwiązaniem tego problemu jest umieszczanie w pobliżu placów zestawów do ćwiczeń fizycznych. Zazwyczaj robi się to tylko wtedy, gdy problem już zaistnieje. Czy jednak nie można by możliwości wykorzystania przez różne grupy wiekowe włączyć w etap samego projektowania placu? Przecież i sami rodzice nie muszą na placu wyłącznie siedzieć na ławce… Można wyobrazić sobie urządzenia, z których w tym samym czasie i z podobną satysfakcją będzie korzystać i dziecko i dorosły. Z pewnością zaprojektowanie placu umożliwiającego różne sposoby wykorzystania jest dużym wyzwaniem. Gra zdaje się być jednak warta świeczki, bo takie miejsce mogłoby integrować różne grupy ludzi. Być może to utopijna wizja, jednak warta refleksji.

Intrygujące były ponadto pokazane w trakcie prelekcji place zabaw dla seniorów. W polskiej przestrzeni publicznej ta grupa osób jest kompletnie zaniedbana, oferuje się jej wyłącznie ławki, względnie stanowiska do gry w szachy…

Sporo rozmawialiśmy również na temat regulacji prawnych dotyczących placów zabaw. Zasadniczo budowle tego typu można tworzyć na dwa sposoby: albo kupować gotowe zabawki z atestem (niestety najfajniejsze są produkowane przez zagraniczne firmy i są bardzo drogie), albo ubiegać się o atest na cały projekt. To ostatnie jest łatwiejsze niż mogłoby się wydawać. W trakcie spotkania zapoznaliśmy się z ofertą Centrum kontroli placów zabaw, które konsultuje projekty placów zabaw i urządzeń pod kątem spełniania polskich norm. Dodajmy – za normalną cenę! Okazuje się zatem, że przynajmniej teoretycznie zbudowanie oryginalnego placu zabaw spełniającego normy nie jest takie trudne.

Tu powstaje kolejny problem: dlaczego gminy czy miasta miałyby w ogóle chcieć mieć fajny, oryginalny plac zabaw u siebie? Wydaje się, że w Polsce władzom nie zależy na nietypowych placach, zadowalają się zamawianiem gotowych zabawek, w wyniku czego kolejne place przyprawiają o nieustanne déja vu. Polskie władze nie dostrzegają, że plac zabaw może wyróżniać miasto, wieś, czy dzielnicę spośród innych, że może współtworzyć markę i tożsamość danego miejsca, przyciągając doń ludzi. Ten problem dotyczy całej tzw. małej architektury w naszym kraju. Budujemy kolejne pomniki zapominając o estetycznym kształtowaniu miejsc, z których korzystamy na co dzień. Miejsc, gdzie kolejne pokolenia nabywają nie tylko fizycznej sprawności, ale i estetycznych preferencji.

Fotografię z publikacji „Dust Snow”

O projekcie „Dust Snow”, działaniach w przestrzeni miejskiej z Piotrem Łakomym rozmawia Marta Kudelska.

Marta Kudelska: Porozmawiajmy o Twoim najnowszym projekcie “Dust Snow”. Jak wyglądała praca nad nim?

Piotr Łakomy: DUST SNOW w pewnym sensie dotyka zagadnień takich jak white cube oraz park rzeźby. Chodziło o zaproponowanie grupie artystów nowej przestrzeni, o odnalezienie się w pewnej niewiadomej, umownie nazwanej zimowym parkiem rzeźby. Nie chodziło o typowe działania w przestrzeni publicznej. Celowo zrezygnowałem z publiczności, otwarcia, czy daty zamknięcia, do udziału zaprosiłem dziesięć osób:
Magdalena Starska, Honza Zamojski, Magnus Clausen, Daniel Keller i Nika Kosmas (Aids-3D),
Peter Larsen, Juliette Bonneviot, Jakub Czyszczoń, Samuel François i Katarzyna Bura.
Wydarzenie miało miejsce w Parku Wilsona w Poznaniu, około 21 styczna 2010 roku.

M.K: Cały projekt był bardzo efemeryczny. Zdecydowałeś się na projekt w śnieżnej scenerii, czy spotkałeś się w trakcie pracy z jakimiś trudnościami?

P.Ł: Ograniczyłem obszar działań do terenu parku. Śnieg posłużył jako tło ekspozycji, pozwolił mi (odciąć) się od przestrzeni publicznej, stworzył w pewnym sensie idealne miejsce wystawiennicze white cubu. Tymczasowy azyl.
Efemeryczność była wpisana w projekt od początku, już w tekście zapowiadającym pisałem „że większość realizacji obróci się w pył prędzej niż stopnieje śnieg” i rzeczywiście prace zniknęły dużo wcześniej.

M.K: Jaka praca utkwiła Ci w pamięci?

P.Ł: Pamiętam dobrze wszystkie realizacje. Dużą cześć z nich sam ustawiałem w przestrzeni, to co mi utkwiło to czas i sposób w jakim prace znikały lub zostawały niszczone, i tu od razu przychodzi mi na myśl rzeźba Magnusa Clausena, którą ja osobiście nazywałem potencjalnym prezentem dla przechodnia. Praca składała się z pełnej butelki piwa znanej duńskiej marki oraz 20 zapalniczek, najzabawniejsze jest to że ta praca przetrwała najdłużej, około cztery dni.

M.K: Masz za sobą okres działań w przestrzeni miejskiej. Jak oceniasz ten etap w swojej twórczości? Czy uważasz że miasto jest dobrą przestrzenią do eksploracji przez artystów?

P.Ł: Mam za sobą okres w którym przenosiłem swoje malarstwo w przestrzeń publiczną, niekoniecznie miejską. Myślę że to było przydatne doświadczenie. Podoba mi się myśl o swobodnym działaniu w każdej możliwej przestrzeni, od galerii przez przestrzeń publiczną, internet, jakąkolwiek. Jeśli chodzi o przestrzeń miejską to wciąż jest mi bliska, obecnie pracuję nad projektem mocno z nią związanym. Miasto do przestrzeń równie dobra jak każda inna dla artystów. Pytanie czy jesteś nią zainteresowany. Ja osobiście tak.

M.K: Studia kończyłeś w Zielonej Górze. Obecnie mieszkasz i pracujesz w Poznaniu. Jak określiłbyś miejsce poznańskich artystów na polskim rynku sztuki?

P.Ł: Nie określę miejsca poznańskich artystów na polskim rynku sztuki, bo mało się znam na rynku sztuki, na pewno w Poznaniu obecnie dobrze się dzieje.

M.K: Gdzie szukasz inspiracji do swoich prac?

P.Ł: W miejscach najbliższych i najodleglejszych.

M.K :Dlaczego zdecydowałeś się na zajmowanie sztuką?

P.Ł: W pewnym sensie nie miałem innego wyboru.

M.K: Jakie masz plany na najbliższą przyszłość?

P.Ł: Jeśli chodzi o plany związane z najbliższymi wystawami-wydarzeniami, jest kilka pewnych i kilka wciąż niepewnych spraw. Z doświadczenia wolę nie mównic nawet o tych pewnych, bo mogą się nie wydarzyć.
Obecnie jestem bliski zakończenia projektu, który realizuję w przestrzeni miejskiej od około pół roku, planuję podsumować go drobną publikacją.

M.K: Dziękuję za rozmowę.

Piotr Łakomy (1983)-absolwent malarstwa Wydziału Artystycznego Uniwersytetu
Zielonogórskiego. Obecnie mieszka i pracuję w Poznaniu. Zajmuje się szeroko pojętym
malarstwem, działaniami w przestrzeni publicznej, oraz poszukiwaniem alternatywnych przestrzeni
wystawienniczych.

Piotr Łakomy, Bez tytułu(Rzeźba Surrealistyczna)

Więcej szczegółów o wydawnictwie „Dust Snow” pod adresem:
www.moravabooks.com
www.piotrlakomy.com

Fotografie dzięki uprzejmości artysty.

Czym jest przestrzeń publiczna? Komu potrzebny jest podział na przestrzeń publiczną i prywatną? W jaki sposób przestrzeń konkretna przekształca się w abstrakcyjną (komunikacyjną)?

“Myślimy przestrzeń” to cykl spotkań konwersatoryjnych wokół różnych refleksji, stanowisk i modeli dotyczących fenomenu przestrzeni. Spotkania te – oprócz możliwości poznania tychże ujęć, dają okazję do krytycznej analizy dotychczasowych sposobów myślenia o przestrzeni oraz wypracowania nowych jej koncepcji, Mają także stworzyć okazję do zgłębiania zawiłych relacji pomiędzy przestrzenią, a jednostkami, w szczególności tego, jak przestrzeń i ludzie wzajemnie na siebie oddziałują oraz jakie związki zachodzą między jednostkowymi doświadczeniami, a przestrzenią jako taką.
czas: g. 18, 27 maja 2010 (czwartek)
miejsce: Massolit Books and Cafe
ul. Felicjanek 4, Kraków

Proponujemy przeczytanie następujących tekstów:

1. Ch. Mouffe: Agonistyczne przestrzenie publiczne i polityka
demokratyczna:

http://www.recyklingidei.pl/mouffe_agonistyczne_przestrzenie_publiczne_polityka_demokratyczna

2. G. Debord: Społeczeństwo spektaklu. Rozważania o społeczeństwie
spektaklu, tłum. M. Kwaterko (Państwowy Instytut Wydawniczy 2006),
rozdział VII “Zagospodarowanie terytorium”:

http://dl.dropbox.com/u/4195436/Debord__Guy_-_spo%C5%82ecze%C5%84stwo_spektaklu..pdf

Jako literaturę uzupełniającą proponujemy natomiast czasopismo
“Autoportret”, numery 21 i 22.

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką, w szczególności studentów i studentki, doktorantów i doktorantki, działaczów i działaczki organizacji społecznych i kulturalnych, architektów i architektki oraz urbanistów i urbanistki.

Prowadzenie: Majka Sokal (ur. 1981)- socjolożka, politolożka, współorganizatorka Festiwalu Kultura dla Tolerancji oraz innych licznych projektów i spotkań kulturalno-społecznych, związana z Massolit Books.

Strona spotkania na facebooku: http://www.facebook.com/event.php?eid=128233290526807

31 maja 2010, godz. 18.00
Małopolski Instytut Kultury
ul. Karmelicka 27
31-131 Kraków

Zapraszamy na kolejne spotkanie w ramach Projektu Miejskiego.

Projekt „ALTERNATIF TURISTIK”, który został zorganizowany w kwietniu i maju 2009 roku przez CSW KRONIKA w Bytomiu, stanowił zakładające partycypację odbiorców, interdyscyplinarne przedsięwzięcie składające się z książki Indunature, wystawy, wycieczek, spotkań, koncertów, warsztatów, pikników, wypożyczalni rowerów, bezproduktywnego (?) krążenia po miejscach zapomnianych, lenistwa…

Nacisk położono na stworzenie nowej, równoległej mapy Śląska, wykorzystującej miejsca na co dzień niezauważane, tropiącej postindustrialną architekturę oraz jej „cichych” użytkowników, a także na próbę ponownego zastosowania m.in. land-artowych koncepcji Roberta Smithsona na terytorium zastanym. Oglądanie wymagało podróży po całym Górnym Śląsku. Twórców przedsięwzięcia nie trzeba było długo namawiać do działania. Od kilku lat zajmują się oni czynnie „alternatywną turystyką”, przede wszystkim za sprawą Marcina Dosia, którego książka Indunature, będąca swoistego rodzaju wizualną książką przygodową, stała się centralnym punktem projektu.
„Alternatif Turistik” po instytucjonalnym okresie działania w Kronice zaczął żyć własnym życiem, przedłużony m.in. dźwiękowym projektem „Drogi bez skrótów”, i będzie kontynuowany na bliżej jeszcze niesprecyzowanych, luźnych zasadach.
„Alternatif Turistik” rozpoczął zarazem długofalowy, multidyscyplinarny program „Made in Bytom” (architektura, sztuki wizualne, muzyka, moda, sporty ekstremalne, chill-out) oswajający alternatywny styl życia, strategie kulturowe dla miasta oraz kształtowanie nowej i odważnej wizji tożsamościowej Bytomia. W planach Kroniki są m.in.: plaża, gazeta, blog, pole namiotowe, lofty, postindustrialny hostel…

O projekcie „Alternatif Turistik” oraz o innych projektach Kroniki w przestrzeni miejskiej opowie Stanisław Ruksza. Spotkanie poprowadzą Marta Kudelska i Tomasz Lelek.

Stanisław Ruksza – historyk sztuki, kurator wystaw. Dyrektor programowy CSW Kronika w Bytomiu. Autor wielu tekstów o sztuce współczesnej. Współkoordynator Klubu Krytyki Politycznej na Śląsku. Ostatnio m.in. rezydent apexart w Nowym Jorku.

Nie wiedziałem, że Lipsk jest partnerskim miastem Krakowa, tym bardziej zaskoczyło mnie określenie sister city, jakiego używali organizatorzy wydarzenia z galerii K.U.B. Jak się okazało w mieście Wagnera z powodzeniem funkcjonuje filia Instytutu Polskiego z Berlina. Organizował on zakrojony na szerszą skalę festiwal polskiej kultury, który ostatecznie niestety nie doszedł do skutku.
Związek pomiędzy miastami na szczęście nie ogranicza się jedynie do instytucjonalnej kurtuazji. W czasie pobytu miałem możliwość poznać Uwe Seltmanna, który mieszkając w Krakowie i Lipsku bada historie rodziny swojej żony oraz własnych przodków. Projekt “Dwie rodziny, dwie przeszłości – wspólna przyszłość” wychodząc od konkretnych indywidualnych przykładów, wysnuwa szersze wnioski na temat Drugiej Wojny Światowej i jej śladów w teraźniejszej Europie.

Nazwa Lipsk pojawia się po raz pierwszy jako określenie słowiańskiego osiedla z okresu przed rokiem 1000 – „Urbs Lipiensis”. Miałem to szczęście, że przyszło mi mieszkać w starej robotniczej dzielnicy Lindenau (Linde – lipa), w której od lat funkcjonują interesujące inicjatywy społeczno–artystyczne. Prowadzony przez miasto projekt „Stadthalten” to seria organizowanych przez mieszkańców twórczych ingerencji w przestrzeń: budowanie sztucznych wzgórz czy „wydzielanie” parkingu dla pieszych w przestrzeni publicznej (fotografia poniżej). Pod nazwą „Wächterhäuer” (Domy strażników) funkcjonuje program wynajmu za grosze przestrzeni zaniedbanych, w których dzięki temu pojawiają się na przykład galerie: D21 czy prowadzony przez rzeźbiarza publiczny warsztat rowerowy. Staraniem radnych wyjątkowo naznaczona przez rewolucję przemysłową Lindenau rozwija się w drugie centrum artystyczne Lipska, o czym świadczy powstawanie nowych galerii jak Panipanama, Kassette, Ortloff , Lalülala czy A und V.

Jednnym z najciekawszych pomysłów, które wsparło miasto, było odnowienie starej fabryki – “(Baumwoll-) Spinnerei” (przędzalnia wełny), która w końcu lat 90-tych przekształcona została w centrum sztuki i szybko zyskała światową sławę. Zaadaptowany na pracownie artystyczne, galerię i sklepy, duży postindustrialny kompleks jest, jak na pół milionowe miasto, wyjątkowo oblegany. Artyści ustawiają się w kolejkach do wynajmu pracowni, co potwierdza sukces Przędzalni, podobnie jak decyzja miasta o odrestaurowaniu drugiej fabryki – “Tapetenwerk” (fabryka tapety). W Lipsku też z roku na rok coraz aktywniej wykorzystuje się przestrzenie postindustrialne tworząc w starych fabrykach lofty.

Tekst powinien zakończyć się jak amerykański sitcom z przesłaniem, sztampowym hasłem podkreślającym jak wiele możemy się nauczyć od zachodnich sąsiadów. Zamiast tego jednak gorąco zachęcę do wybrania się w karkołomną podróż pociągiem z dwiema przesiadkami (najtaniej Kraków-Wrocław, Wrocław – Zgorzelec, Görlitz – Leipzig wykorzystując Sachsenticket) i zwiedzenia Lipska, najlepiej wykorzystując miejskie rowery i świetnie przygotowaną infrastrukturę ścieżek.

Serdeczne podziękowania za pomoc w pisaniu tekstu dla Rainera Mende z lipskiej filii Polskiego Instytutu w Berlinie.